Herhaling
Nadenkgesprekken zijn geen psychotherapie of andere vorm van therapie en
De Stadsfilosoof is geen therapeut. Vermoeden van depressie?
Raadpleeg een online test en/of je huisarts.
In het vorige artikel besprak ik
- Inhoud en methode,
- Spreken aan de hand van vragen,
- Dichtbij eigen inbreng en denken blijven.
In dit artikel gaat het over
- Door uitspreken wat je denkt en hierbij aansluiten door degene die erop reageert, wordt het besprokene gemeenschappelijk en daardoor bespreekbaar.
- Nog meer over waarom het belangrijk is dichtbij de inbreng van deelnemers te blijven.
- Nadenkgesprekken zijn onderzoeken van opvattingen oftewel je eigen mening.
- Wij zijn er als betekenissysteem in een betekenisveld.
- Opvattingen horen thuis in het betekenissysteem dat je zelf bent, wat aandachtig luisteren belangrijk maakt om er te kunnen zijn zoals je er bent – en wie wil dat niet?
Uitspreken maakt gemeenschappelijk en daardoor bespreekbaar
Nadenkgesprekken zijn een methode om dicht bij eigen inbreng en denken van de deelnemers te blijven. Het is ook een methode om gemeenschappelijk te maken wat de deelnemers tijdens het gesprek zelf denken. Dat doen we door het uit te spreken. Vragen en reacties op wat gezegd wordt, dienen ook dichtbij wat daadwerkelijk gezegd is te blijven. Wanneer Albert bijvoorbeeld zegt:
‘Als ik met iets bezig ben, ben ik er vaak met mijn gedachten niet bij’, en Evy vraagt dan:
‘Ervaar je het als vervelend dat je zo verstrooid bent?’ dan is “verstrooid” en zelfs “zo verstrooid” een begrip van Evy en niet van Albert. Hij vertelde immers:
‘Als ik met iets bezig ben, ben ik er vaak met mijn gedachten niet bij.’ Niet meer en niet minder. De reactie was dichterbij Albert gebleven als Evy in haar vraag ook de woorden van Albert had toegepast.
De inhoud van nadenkgesprekken is dus vrij, waarbij de woorden van een deelnemer die iets inbrengt bindend zijn voor hoe we erop reageren en het verder onderzoeken. In de loop van het gesprek kan er op elk gewenst moment opnieuw worden nagegaan of waar we het over hebben, is waar we het over willen hebben. Zelfs als het onderwerp vastligt, na het kiezen van een uitgangsvraag, is het prima als in de loop van het gesprek blijkt dat een onderwerp wat eerst een zijweg leek, de nieuwe hoofdweg wordt. Ook kan er later worden teruggekeerd naar de oorspronkelijk hoofdweg. Soms is het dan wat gemakkelijker om de hoofdweg inderdaad aan te houden, juist doordat een ermee samenhangend thema helderder geworden is.
Nadenkgesprekken zijn net als socratische gesprekken onderzoeken van opvattingen.
We hebben voortdurend opvattingen, doordat we voortdurend dingen meemaken. Er is dus ook altijd weer nieuw onderzoeksmateriaal. Laat mij zo beknopt mogelijk uitleggen hoe dit er in mijn filosofie van betekenis uitziet.
De dingen die we meemaken raken aan wat in ons leeft of beter: aan dat wat we al levende aan het zijn zijn. Ik noem dat het-betekenissysteem-dat-we-zelf-zijn. Verderop in deze blogserie zal blijken dat een systeem niet per se iets is wat vastligt. Al-levende-aan-het-zijn-zijn duid ik ook graag aan door “ik” als werkwoord op te vatten: Ik ik, jij ikt, wij ikken.. Dat zit zo:
Als betekenissysteem-dat-we-zelf-zijn, leven we elke dag in het-betekenisveld-dat-onze-leefwereld-is. In de loop van ons leven is er een veelheid van invloeden over en weer tussen betekenissysteem en betekenisveld. Deze invloeden resulteren in opvattingen.
Opvattingen horen thuis in het betekenissysteem dat we zelf zijn
Opvattingen (ook wel eigen mening genoemd) zijn onze vormgeving van genoemde invloed over en weer en dat heeft consequenties voor hoe we naar elkaar zouden moeten luisteren als we er willen zijn zoals we er zijn – en wie wil dat niet?
Meer hierover in het volgende artikel in deze serie. (De afbeelding bij deze serie is een foto die ik heb gemaakt van het prachtige kunstwerk van Lia Reijnders dat bij mij thuis aan de muur hangt. De titel is Aandacht)
